«Η προσπάθεια μετράει». Μια φράση που ακούμε από παιδιά, συνήθως ως παρηγοριά όταν τα πράγματα δεν πήγαν όπως τα θέλαμε. Αλλά στον πραγματικό κόσμο, η φράση αυτή είναι μια επικίνδυνη ψευδαίσθηση. Στον πραγματικό κόσμο, η προσπάθεια χωρίς αποτέλεσμα είναι απλώς σπατάλη ενέργεια και χρόνου.
Δεν ζούμε σε έναν κόσμο προθέσεων
Ο κόσμος δεν έχει ενσυναίσθηση για τον κόπο μας. Αν η προσπάθειά δεν μεταφράζεται σε αποτέλεσμα, για το σύστημα γύρω μας είναι αόρατη. Η κοινωνία, η αγορά και η ίδια η ζωή δεν επιβραβεύουν τον κόπο, αλλά την αξία και το αποτέλεσμα που παράγεται.
- Αν προσπαθούμε μήνες να βρούμε δουλειά αλλά δεν τα καταφέρουμε, η εταιρεία παροχής ρεύματος δεν θα πει: «Δεν πειράζει, σου κάνουμε δώρο τον λογαριασμό επειδή προσπάθησες».
- Αν διαβάζουμε ατελείωτες ώρες για το πανεπιστήμιο αλλά ο βαθμός των εξετάσεων είναι ανεπαρκής, το πτυχίο δεν θα μας δοθεί τιμητικά. Η γνώση που δεν εκφράζεται, θεωρείται μη κτηθείσα.
- Αν προσπαθούμε να κόψουμε το κάπνισμα ή το junk food αλλά τελικά υποκύπτουμε, το σώμα μας δεν θα μας κάνει “χάρη”. Οι φραγμένες αρτηρίες δεν αναγνωρίζουν καλές προθέσεις αναγνωρίζουν μόνο τη ζημιά που έγινε.
Η παγίδα της «δικαιολογίας»
Πολλοί χρησιμοποιούν την προσπάθεια ως ασπίδα κατά της κριτικής. «Μα, προσπάθησα πολύ», λένε, ελπίζοντας ότι η κούραση τους θα εξαγοράσει μια καλή εύνοια. Η κούραση δεν είναι επίτευγμα. Αν σκάβουμε μια τρύπα σε λάθος μέρος, το ότι ιδρώσαμε δεν κάνει την τρύπα χρήσιμη.
Η πλάνη της «εσωτερικής» προσπάθειας
Πολλές φορές παγιδευόμαστε στο να λέμε ότι προσπαθούμε, ενώ στην πραγματικότητα δεν κάνουμε τίποτα χειροπιαστό. Είναι αυτό το «μέσα μου το παλεύω», που όμως δεν μεταφράζεται ποτέ σε πράξη. Αυτή η εσωτερική κατανάλωση ενέργειας είναι η πιο ύπουλη μορφή αυτοαπάτης. Αν η προσπάθειά μας περιορίζεται στο να σκεφτόμαστε το πρόβλημα, να αγχωνόμαστε γι’ αυτό ή να «προετοιμαζόμαστε» αιώνια, τότε δεν προσπαθούμε απλώς αποφεύγουμε αυτό που χρειάζεται να γίνει. Το να «μας βγαίνει» η προσπάθεια απαιτεί να βγούμε από το κεφάλι μας και να «λερώσουμε» τα χέρια μας, ακόμα και αν το πρώτο αποτέλεσμα είναι μια αποτυχία. Η αποτυχία είναι πιο σημαντική από την απραξία.
Πότε η προσπάθεια μετράει πραγματικά
Από την άλλη, πρέπει να βλέπουμε τα πράγματα στη σωστή τους βάση. Ένα μεγάλο αποτέλεσμα απαιτεί χρόνο και η προσπάθεια αποκτά νόημα μόνο όταν είναι μέρος μιας διαδικασίας σε εξέλιξη. Αν χτίζουμε ένα σπίτι, δεν μπορούμε να πούμε ότι αποτύχαμε επειδή δεν έχουμε ακόμα στέγη, ενώ έχουμε ήδη ρίξει τα θεμέλια. Σε αυτή την περίπτωση, η προσπάθεια «μετράει» γιατί παράγει ενδιάμεσα, μικρά αποτελέσματα. Το κλειδί είναι να μην μπερδεύουμε την αναμονή με την αδράνεια. Όσο υπάρχουν δείκτες προόδου, έστω και μικροί, η προσπάθειά μας είναι μια επένδυση που δεν έχει αποδώσει ακόμα το τελικό της μέρισμα και όχι μια άσκοπη κούραση.
Μην προσπαθείς απλά. Κάντο!
Η προσπάθεια μετράει μόνο όταν λειτουργεί ως ο «μυς» που χτίζει την αντοχή μας για τον επόμενο γύρο. Ο κόσμος δεν θα θυμάται πόσο κουραστήκαμε, αλλά τι καταφέραμε να παραδώσουμε. Τώρα είναι η ώρα να σταματήσουμε να μετράμε τις ώρες που ιδρώσαμε και ξεκινήσουμε να μετράμε την αξία που παράγουμε και τις πράξεις που κάνουμε.
Στο τέλος της ημέρας, η προσπάθεια είναι το μέσο, αλλά το αποτέλεσμα είναι ο μόνος κριτής.
